Kripto Para Rehberi

DeFi Coin Nedir? DeFi Coinler Hangileri?

Kripto para dünyasında zaman içerisinde merkeziyetsizleşme oldukça önemli bir kavram haline geldi. Günümüzde pek çok proje merkeziyetsiz olarak başlatılırken, merkezi yönetimi olan pek çok projenin de merkeziyetsizleşme çalışmaları yaptığını görüyoruz. Peki DeFi nedir, piyasada bulunan ve öne çıkan DeFi coinler hangileridir?

Defi Coin Nedir?

Decentralized Finance kavramının kısaltılması ile oluşturulan DeFi kavramı, merkeziyetsiz finans anlamına geliyor.

Merkeziyetsiz finansın kapsama alanı içerisinde Ethereum gibi blok zincirlerde yapılabilecek olan tüm finansal işlemler yer alıyor. DeFi ile kullanıcıların faydalanabileceği hizmetlerden öne çıkanları ise şunlar: Kredi kullanma, faiz kazanma, sigorta satın alma, borç verme, varlık takası, türev takası ve bankaların da desteklemiş olduğu pek çok hizmet… Burada belirleyici olan unsur, bu işlemler bankalar üzerinden yapıldığı zaman evrak işleriyle uğraşmak ve belirli bir vakit ayırmak gerekir. Fakat söz konusu işlemler DeFi olarak gerçekleştirildiği zaman hem evrak işleri ile uğraşmaz, hem de üçüncü taraflar ile muhatap olmak zorunda kalmaz, hem de bütün işlemleri çok hızlı bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Merkeziyetsiz finans üzerinde gerçekleştirilen işlemlerin tamamı iki kişi arasında (eşler arası) gerçekleştirilir, işlemlerin tamamı herkese açıktır ve aynı zamanda işlemi gerçekleştiren kullanıcıların tamamı takma isimler kullanabilir. 

DeFi Coinler Hangileri?

Kripto para dünyası içerisinde pek çok DeFi coin bulunuyor olsa da, bunlar arasında en çok bilineni elbette Ethereum. Ethereum dışında öne çıkan DeFi coinleri sizler için bu metinde bir araya getirmeye çalıştık. Bu listeyi hazırlarken en büyükten en küçüğe doğru bir liste yaptık ve bunun için Coinmarketcap sıralamasından faydalandık…

Terra (LUNA)

Terra bir blok zinciri olarak sabit coinlerin geliştirilmesi konusunda bir uzman gibi görev alıyor. Terraform Labs tarafından geliştirilen Terra projesinde, üretilen sabit değerli coinlerin fiyat stabilizasyonu ise projenin yerel tokenı olan LUNA tarafından gerçekleştiriliyor. LUNA, aslında piyasada bulunan ve kripto para dünyası içerisinde aktif olarak kullanılan USD coin ve Tether gibi kripto para birimleri ile benzeşiyor. Elinde LUNA token tutan kullanıcılar bu tokenleri işlem ücretlerini ödemek için, yönetişim sisteminde yer almak için ya da stake işlemleri gerçekleştirmek için kullanabilir. 2022 yılına $90.00 seviyesinden başlayan LUNA coin, 2022 yılının ilk çeyreğinde yukarı yönlü hareket edebileceğine dair sinyaller veriyor.

Avalanche (AVAX)

Ava Labs tarafından 2020 yılının Eylül ayında hayata geçirilen Avalanche projesi, pek çok ticaret hizmeti ile birlikte çeşitli finansal varlıkları ve merkezi olmayan uygulamaları piyasaya sürmek için oluşturuldu. Avalanche projesinin öne çıkan en önemli özelliği düşük işlem hızları. Örneğin Ethereum üzerinde gerçekleştirilen bir işlem yaklaşık olarak 6 dakika sürerken, bu süre Avalanche blok zincirinde yaklaşık olarak 3 saniye. Projenin geliştiricileri arasından Cornell Üniversitesi profesörü olan ve aynı zamanda Ava Labs CEO’su olarak görev yapan Emin Gün Sirer de bulunuyor. Projenin yerel tokenı olan AVAX coin, 2022 yılına $114.00 seviyesinden giriş yaptı ve şu an piyasanın en büyük kripto para birimlerinden biri olarak gösteriliyor. 

Wrapped Bitcoin (WBTC)

Wrapped Coin 1:1 oranında ölçeklenerek Ethereum ağı üzerinde oluşturulmuş olan ve Bitcoini temsil eden bir kripto para birimidir. Aynı Bitcoini temsil ediyor olması sebebiyle bir taklit kripto para olarak da adlandırılır. Wrapped Bitcoinin en önemli görevi ise işlem yapılması mümkün olan Bitcoinleri, Ethereum merkeziyetsiz borsalarıyla birleştirebilmek. Örneğin IDEX söz konusu borsalardan biri. WBTC coinin fiyatı elbette Bitcoine endeksli. Fakat farklı borsalarda işlem hızlarına da bağlı olarak fiyatlar aşağı ya da yukarı yönlü olarak küçük değişiklikler gösterebilir. 

Chainlink (LINK)

Eskiden kullanılan finans verilerini ya da çeşitli uygulamaları blockchain teknolojisi içerisinde entegre etmeye çalışan Chainlink, aynı zamanda blockchain ağı ile ödeme servisleri arasından da bir köprü kurmayı amaçlıyor. Yani buradaki en temel amaç geleneksel sistemlerin blok zinciri ile eşleşmesi. 2017 yılından ERC-20 tabanlı olarak hayata geçirilmiş olan proje, zincir dışında bulunan verilerin blok zincirine aktarılması konusunda önemli bir rol üstleniyor. 2021 yılının son günlerinde ciddi bir düşüş yaşayan LINK coin, 2022 yılına da $27.00 seviyesinden başladı. 

Uniswap (UNI)

Uniswap, kripto para alım satım ve takas gibi pek çok işlemin gerçekleştirilebileceği bir merkeziyetsiz finans protokolü olarak görev yapıyor. Platform üzerinde kripto para değişimleri bir otomasyon ile birlikte ve herhangi bir yönetici ya da merkez bulundurmadan yapıyor. UNI coin ise Uniswap platformunun yönetişim sistemine katılmanızı sağlayan yerel bir token. 2018 yılında ortaya çıkmış olan bu yerel token, 2020 yılında patlama yakarak yüksek fiyatlara ulaşmayı başardı. 2021 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 50’den fazla değer kaybeden UNI coin, 2022 yılına da düşüşle $17.00 seviyesinden başladı. 2022 yılı itibariyle de proje hakkında çok iç açıcı yorumlar gelmiyor. 

Theta Network (THETA)

Theta, video akış süreçlerinin daha düşük maliyetli, adil ve merkeziyetsiz bir sisteme oturması amacıyla oluşturulmuş olan proje. Bu projenin geliştiricileri arasında oyun sektöründe deneyim ve başarı kazanmış olan Jieyi Long ve Mitch Liu dışında; Twitch kurucu ortağı Justin Kan ve Youtube kurucu ortağı Steve Chen de yer alıyor. Yani aslında video akış hizmetleri konusundan dünyanın en popüler platformlarının kurucuları bu proje ile birlikte bir araya geldi. 2018 yılında hayata geçirilmiş olan proje video hizmetleri konusunda hem aracıların, hem de içerik üreticilerin maliyetlerinin düşürülmesini amaçlıyor. 2021 yılının ortasında yüzde 200’lük bir düşüş yaşayan THETA coinin fiyatı 2022 yılının ilk çeyreği itibariyle de düşmeye devam etti. 

Fantom (FTM)

Bir akıllı sözleşme platformu olan Fantom, blok zincirinde çalışan algoritmadan çok daha farklı bir yapıya sahip. 2018 yılında oluşturulmuş olan projenin hayata geçmesi ise 2019 yılını buldu. DAG altyapısına sahip olan platform standart blok zincirinden farklı olarak işlemlerin üst üste inşa edilmesi mantığı ile çalışıyor. Bu sayede veriler tek yönlü olarak işleniyor ve hiçbir zaman tekrarlanmıyor. FTM coin aynı zamanda CryptoNode algoritmasını kullanan ilk coin durumunda. 2021 yılının son çeyreğinde yaklaşık olarak 8X yapan FTM coin, 2022 yılına da aynı tempo ile başladı. 

Öne Çıkan Diğer DeFi Coinler

DeFi coinler, yalnızca yukarıda saymış olduklarımızla sınırlı değil. Çok sayıda DeFi projesi hayata geçirilmiş olmakla birlikte, elbette bunların her biri başarılı olamıyor. Coinmarketcap listelerinde 2022 yılı ilk çeyreği itibariyle ilk 100’de yer alan diğer DeFi coinlerin listesi ise şu şekilde:

  • THORChain (RUNE)
  • Tezos (XTZ)
  • Aave (AAVE)
  • Pancakeswap (CAKE)
  • Marker (MKR)
  • Convex Finance (CVX)
  • The Graph (GRT)
  • Stacks (STX)
  • Loopring (LRC)
  • Curve DAO Token (CRV)
  • Basic Attention Token (BAT)
  • Neutrino USD (USDN)
  • Theta Fuel (TFUEL)
  • Compound (COMP)
  • Oasis Network (ROSE)
  • Secret (SCRT)
  • Kava (KAVA)
  • Yearn.Finance (YFI)

Bu liste piyasa değişikliklerine bağlı olarak zaman içerisinde farklılık gösterebilir. Aynı zamanda bu metin içerisinde yer alan hiçbir bilgi yatırım tavsiyesi içermez.

Ayhan Türker

İzmir Ekonomi Üniversitesi'nde Ekonomi Yüksek Lisans'ı yapan Ayhan, lisans eğitimini Londra'da tamamladı. Kripto para ve blockchain teknolojisi üzerine eğitim aldıktan sonra İzmir'de düzenlenen Kripto Para Teknoloji etkinliğinin organizasyon ekibinde yer aldı. 5 yıldır kripto dünyası ile ilgilenmekle birlikte finans alanında kariyer planına emin adımlarla devam ediyor. Bu süre içerisinde kripto para konusunda elde ettiği deneyimleri KriptoFeed.com için paylaşıyor. Daha önce farklı ulusal ve global haber sitelerinde ekonomi editörlüğü yapma deneyiminden sonra sadece kripto para dünyasına odaklanmaya karar verdi ve analizlerini Kripto Feed kullanıcılarıyla buluşturmaya devam ediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu